Obowiązek okresowych badań elektronarzędzi i ich dokumentowanie

Podstawowe przepisy

Odpowiedź na pytanie znajdziemy w następujących rozporządzeniach:

• MPiPS z 26.9.1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bhp (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.),
• MI z 6.2.2003 r. w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. Nr 47, poz. 401).

Obowiązek systematycznych kontroli stanu bhp i przestrzegania zapisów instrukcji

W § 40 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp zapisano, że pracodawca jest obowiązany zapewnić systematyczne kontrole stanu bezpieczeństwa i higieny pracy ze szczególnym uwzględnieniem:

• organizacji procesów pracy,
• stanu technicznego maszyn i innych urządzeń technicznych.

W tym samym przepisie zapisano, że pracodawca powinien ustalić sposoby rejestracji nieprawidłowości i konkretne metody ich usuwania.

Ponadto w § 51 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bhp zapisano, że montaż, demontaż i eksploatacja maszyn, w tym ich obsługa, powinny odbywać się przy zachowaniu wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii, uwzględniających instrukcje zawarte w dokumentacji techniczno-ruchowej.

Obowiązek kontroli, konserwacji i napraw zgodnie z instrukcją bezpiecznej obsługi

W § 63 ust. 3 rozporządzenia w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych zapisano, że maszyny i inne urządzenia techniczne eksploatuje się, konserwuje i naprawia zgodnie z instrukcją producenta, w sposób zapewniający ich sprawne funkcjonowanie.

Ponadto w § 105 tego rozporządzenia zapisano, że narzędzia ręczne o napędzie elektrycznym należy kontrolować zgodnie z instrukcją producenta. Wyniki kontroli powinny być odnotowywane i przechowywane przez kierownika robót lub mistrza budowlanego, stosownie do zakresu obowiązków.

Jak postąpić?

Okresowe badania maszyn i urządzeń technicznych powinny być przeprowadzane zgodnie z zaleceniami ich producentów określonymi w instrukcjach obsługi danej maszyny bądź urządzenia.

Okresowych przeglądów powinna dokonywać osoba wyznaczona przez pracodawcę, posiadająca niezbędną wiedzę w tym zakresie oraz dodatkowe uprawnienia, jeżeli wymaga tego producent danej maszyny bądź urządzenia.

Sposób dokumentowania przeglądów pozostawiono w gestii pracodawcy, mogą być to odrębne karty założone dla poszczególnych maszyn bądź urządzeń, w których podaje się:

• datę wykonania przeglądu,
• zakres przeglądu wynikający z instrukcji obsługi opracowanej przez producenta,
• stwierdzone nieprawidłowości oraz
• metody usunięcia nieprawidłowości.

Warto też wskazać osobę dokonującą przeglądu oraz datę kolejnego sprawdzenia elektronarzędzia.

Karta okresowego badania maszyn i urządzeń technicznych

W przypadku placu budowy dokumentację prowadzi kierownik robót lub mistrz budowlany, stosownie do zakresu powierzonych im obowiązków. W przypadku pozostałych zakładów pracy powinna być to osoba wyznaczona przez pracodawcę, posiadająca niezbędną wiedzę z zakresu eksploatacji maszyn i urządzeń podlegających przeglądowi, może to być na przykład osoba kierująca pracą pracowników obsługujących ww. maszyny bądź urządzenia.

Wymagania kwalifikacyjne

Eksploatacją urządzeń zasilanych energią elektryczną mogą zajmować się osoby, które spełniają wymagania kwalifikacyjne dla następujących rodzajów prac i stanowisk pracy:

• eksploatacji – do których zalicza się stanowiska osób wykonujących prace w zakresie obsługi, konserwacji, remontów, montażu i kontrolno-pomiarowym,
• dozoru – do których zalicza się stanowiska osób kierujących czynnościami osób wykonujących prace w zakresie jak wyżej oraz stanowiska pracowników technicznych sprawujących nadzór nad eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci.

Wymienione prace dotyczą wykonywania czynności:

• mających wpływ na zmiany parametrów pracy obsługiwanych urządzeń z zachowaniem zasad bezpieczeństwa i wymagań ochrony środowiska – w zakresie obsługi,
• związanych z zabezpieczeniem i utrzymaniem należytego stanu technicznego urządzeń – w zakresie konserwacji,
• związanych z usuwaniem usterek, uszkodzeń oraz remontami urządzeń w celu doprowadzenia ich do wymaganego stanu technicznego – w zakresie remontów,
• niezbędnych do instalowania i przyłączania urządzeń – w zakresie montażu,
• niezbędnych do dokonania oceny stanu technicznego, parametrów eksploatacyjnych, jakości regulacji i sprawności energetycznej urządzeń – w zakresie kontrolno-pomiarowym.

Nie wymaga się potwierdzenia posiadania kwalifikacji w zakresie obsługi urządzeń u użytkowników eksploatujących urządzenia elektryczne o:

• napięciu nie wyższym niż 1 kV oraz
• mocy znamionowej nie wyższej niż 20 kW,
• jeżeli w dokumentacji danego urządzenia określono zasady jego obsługi.

Źródło: Legalis